كارى مىكند وضع شده است و هر كس كه اقدام به كارى مىكند نسبت به كسى كه برايش كار انجام مىدهد نوعى قدرت و تسلط دارد ، اگر چه تسلط كامل نباشد . لذا لفظ ولى از مصدر ولايت كه به معناى تسلط و قدرت است مشتق شده است . مانند ولى زن ، ولى كودك و ولى رعيت كه همگى به معناى رسيدگى كننده به امور ايشان است . و تقريبا نسبت به آنان تسلَّط دارد . همچنين به معناى دوست و دوستدار نيز مىباشد . دوست نيز - - به طور ضمنى - نسبت به دوست خود نوعى تسلط دارد و مىتواند در امور او تصرف نمايد . در مورد شخص يارى دهنده نسبت به يارى شده و هم پيمان نسبت به هم پيمان و همسايه نسبت به همسايه نيز به همين شكل است . بنابراين معناى آيه چنين مىشود كه : فقط خدا و رسول او و امير المؤمنين ، سرپرست و متولى امور شما هستند و بدون شك ولايت خدا همه جانبه است . بعلاوه ، خود آيه هم بدون قيد است و به قرينهء حكمت ، افادهء عموميت مىكند . لذا ولايت پيامبر و وصى او نيز همين گونه است . پس على ( ع ) سرپرست امور مؤمنان و حاكم بر ايشان و پيشواى آنان به شمار مىآيد . بر فرض كه بپذيريم ، ولى داراى معانى متعدد است و اين كلمه ، مشترك لفظى است باز هم بدون شك ، آنچه كه با نزول آيه در مقام دادن صدقه مناسبت دارد ، اين است كه ولى ، به معناى رسيدگى كننده به امور باشد ، نه به معناى ناصر و يارى دهنده ؛ زيرا كدام عاقل اين را مىپذيرد كه خداوند براى يادآورى فضيلت تصدق ، با اين سرعت و اهتمام و بيان عجيب ، آيه اى نازل كند و تنها بخواهد اين مسئلهء بديهى را تذكر دهد كه على ( ع ) ياور مؤمنان است ؟ ! بر فرض كه مراد از لفظ ولى ، ناصر باشد در اين صورت منحصر ساختن كلمهء ياور و يارى دهنده به خدا ، رسول او و على ( ع ) تنها به يكى از دو معنى زير صحيح خواهد بود : الف - يارى مؤمنين توسط خدا ، پيامبر و امير المؤمنين رسيدگى به امور آنان را نيز در بر مىگيرد كه در اين صورت به همان معنايى كه مطلوب ماست ، برمىگردد . ب - يارى ديگران نسبت به يارى خدا و پيامبر و على ( ع ) قابل ذكر نيست و به حساب نمىآيد . كه در اين صورت نيز مطلوب ما ثابت مىگردد ؛ زيرا يكى از لوازم امامت ، يارى كامل و همه جانبهء مؤمنين است ، خصوصا با توجه به اينكه خداوند يارى او را در رديف يارى خود و پيامبرش قرار داده است . خلاصهء كلام اينكه ولايت را به هر معنايى كه تفسير كنند ، در انحصار خدا ، پيامبر و امير المؤمنين است و ولايت اين سه از يك سنخ مىباشد . پس بايد امير المؤمنين ( ع ) از